Kiến nghị của 400 nhạc sĩ gửi một số cơ quan thông tấn cho đến thời điểm này vẫn như “đá ném ao bèo”. Chưa có hồi âm nào từ phía nhà đài cũng như các cơ quan chức năng.

Không thể cứ lờ đi là được!

Nhạc sĩ Trọng Bằng - nguyên Tổng Thư ký Hội nhạc sĩ Việt Nam cho rằng ở nước ta có tiền lệ nhiều cơ quan biết luật về tác quyền mà không làm, nhiều trường hợp cứ lờ đi được là không thực hiện nghĩa vụ với các tác giả. Nhạc sĩ Trọng Bằng là tác giả cũng như nhạc sĩ chỉ huy nhiều đoạn giao hưởng được sử dụng làm nhạc hiệu của các chương trình truyền hình. Ông cho biết nhiều năm nay ông không được hưởng quyền lợi gì. Ông bộc bạch: “Tác phẩm của tôi ngày nào cũng phát đi phát lại trên các đài, nhiều chương trình truyền hình sử dụng tác phẩm của tôi thu hàng tỷ bạc nhưng tôi chẳng nhận được đồng nào!”.

Bà Nghiêm Thúy Băng - vợ cố nhạc sĩ Văn Cao cũng bức xúc: “Tôi cho rằng những người đã làm ra sản phẩm, đóng góp cho xã hội thì cần được hưởng quyền lợi chính đáng. Theo tôi, đáng lẽ việc thực hiện quy định về vấn đề bản quyền tác giả phải được thực hiện từ lâu rồi. Lẽ nào người thưởng thức âm nhạc không nghĩ đến chuyện người nghệ sĩ sáng tác phải lao động cật lực bằng trái tim, khối óc mới có tác phẩm?”

Nhạc sĩ Đỗ Bảo nói lên suy nghĩ của nhiều nhạc sĩ trẻ: “Theo thông tin tôi được biết tỷ lệ thu được tiền tác quyền chỉ là 1/20. Nghĩa là giả sử một nhạc sĩ xứng đáng nhận 20 triệu đồng một năm thì thực tế họ chỉ nhận được một triệu đồng. Những nhạc sĩ mới vào nghề, nếu họ là nhạc sĩ của một bài nhưng bài đó lại rất nổi tiếng, được phát đi phát lại trên các đài nhưng họ không được nhận tiền tác quyền đúng như mức họ xứng đáng được hưởng thì làm sao có điều kiện để tiếp tục con đường sáng tác?”.

Nhà đài: Lấy cớ thỏa thuận

Các căn cứ pháp lý để bảo vệ quyền tác giả đã có khá đầy đủ như: Luật sở hữu trí tuệ, Bộ luật Dân sự, Công ước Berne, các nghị định về chi trả nhuận bút, về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động văn hóa nghệ thuật... Tuy nhiên, các đài truyền hình cáp, Đài truyền hình kỹ thuật số (VTC) vẫn tảng lờ các quy định trên. Thanh tra Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch nhiều năm nay cũng không đả động gì đến vấn đề này. (Thanh tra Bộ Văn hóa-Thể thao và Du lịch gần đây đã xử phạt nhiều trang web trong việc vi phạm quyền tác giả và quyền liên quan.)

Đài truyền hình Việt Nam vẫn nói là đang thỏa thuận, còn thương lượng để tiếp tục áp đặt mức tiền bản quyền thấp đến mức phi lý. Ông Vũ Văn Hiến - Tổng Giám đốc Đài truyền hình Việt Nam cho biết: “Phía Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam chỉ than phiền là chúng tôi trả tiền tác quyền thấp chứ không phải chúng tôi không trả. Trung tâm cũng chưa đề xuất một mức giá nào cụ thể thì chúng tôi còn phải ngồi lại với nhau để bàn bạc”.

Thời gian bàn không biết sẽ kéo dài đến lúc nào nhưng tác giả các nhạc phẩm được sử dụng trên sóng truyền hình chắc chắn vẫn phải chấp nhận mức tiền tác quyền còm cõi.

Theo luật sư Phạm Vũ Khánh Toàn (Văn phòng luật sư Phạm và liên danh), các nhạc sĩ với tư cách chủ sở hữu tác phẩm âm nhạc có đủ căn cứ pháp lý để khởi kiện nếu các cơ quan sử dụng tác phẩm của họ không xin phép, không trả tiền bản quyền. “Các đài không thể lấy cớ là đang thương lượng để tiếp tục sử dụng các tác phẩm mà không trả tiền tác quyền. Khi thỏa thuận chưa đạt được kết quả mà các cơ quan này tiếp tục sử dụng thì coi như việc sử dụng này là chưa được phép” - luật sư Toàn cho biết.

Nhạc sĩ Phó Đức Phương - Giám đốc Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam cho biết trung tâm chưa nhận được ủy quyền nào từ phía các nhạc sĩ để khởi kiện các đài về việc sử dụng các tác phẩm của họ khi chưa được phép. Ông Phương bày tỏ quan điểm: biện pháp kiến nghị sẽ khả thi hơn việc khởi kiện vì “pháp luật về sở hữu trí tuệ ở nước ta còn mới”.