Nhạc sĩ Từ Công Phụng.

Ngày 2/5 vừa qua, nhạc sĩ hải ngoại Từ Công Phụng đã từ Mỹ trở về Việt Nam để chuẩn bị cho 4 đêm nhạc lần đầu tiên được tổ chức sau gần 30 năm xa nhà.

Địa điểm diễn ra đêm nhạc “45 năm tình ca Từ Công Phụng” sẽ là phòng trà Văn nghệ (TP HCM).

Lần này, Cục nghệ thuật biểu diễn đã đồng ý cấp phép 11 ca khúc trước năm 1975 của ông (những ca khúc trước đó được biểu diễn ở Việt Nam đều không chính thức hoặc cấp cho từng chương trình cụ thể).

Ông Phạm Đình Thắng

Xung quanh vấn đề này, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Đình Thắng - Trưởng phòng Quản lý Tổ chức Biểu diễn Ca nhạc và Băng đĩa, Sân khấu Ca nhạc - Cục Nghệ thuật biểu diễn (Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch). Ông Thắng cho biết:

- Chúng tôi đã nhận được hồ sơ xin cấp phép của Cty TNHH Tiếng Xưa xin được phổ biến 12 ca khúc của nhạc sĩ Từ Công Phụng để biểu diễn ở TP HCM. Sau khi xét duyệt, chúng tôi đã cấp phép cho 11 ca khúc, 1 ca khúc không được duyệt không phải vì có vấn đề mà là do phía đơn vị tổ chức chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục nên tạm gác lại lần sau thôi.

- Quy trình xét duỵệt có phức tạp không và bao lâu thì có thể cấp phép được, thưa ông?

- Quy trình rất đơn giản thôi. Các đơn vị đứng ra tổ chức chỉ cần gửi hồ sơ đăng ký đến, chúng tôi sẽ thành lập Hội đồng thẩm định (thường là những người trong Cục). Nếu có vấn đề “nhạy cảm” chúng tôi sẽ mời thêm đại diện của Hội nhạc sĩ, Ban Tuyên giáo Trung ương. Còn nếu nhân thân từng có vấn đề thì phải có sự phối hợp của Ủy ban Người Việt Nam ở nước ngoài, Bộ Công an thì mới cấp phép. Thường thì tối đa là 1 tuần chúng tôi sẽ có câu trả lời. Gần đây nhất, có đơn vị xin phép biểu diễn chúng tôi đã cấp ngay trong ngày.

- Nếu so với năm ngoái thì năm nay, số lượng các đơn vị xin cấp phép biểu diễn các ca khúc trước năm 1975 có nhiều hơn không thưa ông?

- Ít hơn. Nếu tôi nhớ không nhầm thì chỉ có 2 - 3 đơn vị xin cấp phép mà cũng chỉ xin rải rác 1 - 2 bài hoặc 3 bài là cùng. Tính đến nay đã có khoảng gần 1.000 ca khúc trước năm 1975 được cấp phép. Điều đó cũng lý giải vì sao gần đây chỉ lác đác một vài bài xin cấp phép thôi. Tôi nghĩ, các đơn vị tổ chức biểu diễn là những người rất nhạy bén, những bài nào có chất lượng cao, có khán giả họ đều nắm bắt được và đã được biểu diễn rồi. Nếu còn cũng rất ít thôi và chưa đến thời điểm để họ khai thác chăng?

Tuy nhiên, nhiều người không hiểu đã cho rằng Cục có ý cản trở, gây khó dễ cho những ca khúc trước năm 1975 có cơ hội đến với khán giả. Điều đó là hoàn toàn không đúng. Quan điểm của Cục là tạo điều kiện hết sức nếu các cá nhân, tổ chức có nhu cầu xin phép biểu diễn, miễn là ca khúc đó có chất lượng và không vi phạm thì đều được cấp phép trong thời gian sớm nhất.

Nhạc sĩ Từ Công Phụng sinh ngày 27/7/1943 tại Văn Lâm (Ninh Thuận). Ông là Cử nhân Luật, bắt đầu viết nhạc từ năm 1960. Rời Việt Nam sang Mỹ từ tháng 10/1980, đến nay, Từ Công Phụng đã có 3 tuyển tập nhạc là: Tình khúc Từ Công Phụng, Trên ngọn tình sầu và Giữ đời cho nhau, trong đó, những tác phẩm được phổ biến rộng rãi và được nhiều khán giả trong nước yêu thích là Bây giờ tháng mấy, Giọt lệ cho ngàn sau, Mắt lệ cho người, Mùa thu mây ngàn, Lời cuối…

Từ Phạm Duy và bây giờ là Từ Công Phụng, chúng tôi cũng đã làm trên tinh thần đó. Không phải cứ có tác phẩm hay là được phép phổ biến. Có nhạc sĩ có tác phẩm hay như Vũ Thành An nhưng nhân thân có vấn đề thì không thể cấp phép được. Hơn nữa, để cấp phép cũng không chỉ thuộc thẩm quyền của Cục mà còn phải có sự đồng ý của các cơ quan có thẩm quyền khác mới được biểu diễn.

- Được biết, Cục đang tập hợp danh mục các tác phẩm âm nhạc trước năm 1975 được phép biểu diễn và sẽ xuất bản hàng năm. Vậy công việc đó đã tiến hành đến đâu rồi, thưa ông?

- Đó là công việc vẫn tiến hành hàng năm ở Cục và là tài liệu in nội bộ chứ không công bố rộng rãi. Vừa rồi, có nhiều người cho rằng việc xuất bản hàng năm đó của Cục là gây tốn kém, không khoa học... là không hiểu đúng. Chúng tôi chỉ in để gửi cho 64 Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch của các tỉnh, thành thì sao có thể nói là tốn kém được.

- Vậy việc thu thập các tác phẩm đó được thực hiện như thế nào để không bỏ sót những tác phẩm có giá trị nhưng vì lý do nào đó chưa đến được với công chúng?

- Có 2 nguồn song song. Nguồn thứ nhất là do chúng tôi tự sưu tầm, bổ sung những tác phẩm đó để đưa thành danh sách cho các đơn vị tổ chức chương trình và sản xuất băng đĩa để họ làm tài liệu sử dụng. Ngoài số lượng các ca khúc đã được tập hợp từ trước, chúng tôi cũng chủ động liên hệ với các tác giả để tuyển lựa và đưa vào. Nguồn thứ 2 là các đơn vị có nhu cầu tự chủ động xin phép và gửi đến cho Cục thẩm định.

Ca sĩ Vũ Đức Phước: Rất ít ca sĩ “mạo hiểm” với nhạc Từ Công Phụng

Là một trong số không nhiều ca sĩ ở TP HCM được đánh giá là thể hiện khá thành công những ca khúc của Từ Công Phụng lại là giọng ca “đinh” của phòng trà Văn nghệ, ca sĩ Vũ Đức Phước đương nhiên được góp mặt trong cả 4 đêm “45 năm tình ca Từ Công Phụng”. Anh đã nói lên cảm nhận của mình khi được xuất hiện trong đêm nhạc lần đầu tiên của nhạc sĩ tên tuổi này: “Ca khúc đầu tiên của Từ Công Phụng mà tôi hát cách đây 3 năm là Giọt lệ cho ngàn sau. Nhiều khán giả nói chất giọng của tôi rất hợp với chất tự sự trong ca khúc của Từ Công Phụng, nhưng những ca khúc của ông khi đó vẫn chưa được phép phổ biến rộng rãi nên tôi cũng chỉ hát đi hát lại Giọt lệ cho ngàn sau thôi. Điều tôi thích nhất ở nhạc Từ Công Phụng là ca từ quá hay và giàu chất tự sự. Nếu so với nhạc Trịnh và Ngô Thụy Miên thì nhạc của Từ Công Phụng khó hát và kén khán giả hơn rất nhiều. Nhạc Trịnh và Ngô Thụy Miên có thể hát ở các quán bar và dễ được khán giả yêu thích nhưng nhạc Từ Công Phụng mà hát ở quán bar thì rất khó thành công. Vì thế mà ở dòng nhạc này rất ít ca sĩ dám mạo hiểm. Từ trước đến nay chỉ có ca sĩ Tuấn Ngọc là thể hiện thành công nhất và là cái bóng khó vượt qua cho các ca sĩ trẻ. Trước khi đêm nhạc diễn ra, nhiều người đã nói với tôi rằng nếu có Tuấn Ngọc thì còn đỉnh hơn nữa. Cá nhân tôi cũng chỉ hát vài bài thôi, bởi nhạc của ông mang tính triết lý, chất thiền rất nhiều nên người hát cũng cần sự cảm nhất định thì mới thể hiện thành công được”.