Từ năm 1990, công ty cổ phần sữa Việt Nam đã hoàn toàn tự chủ tài chính. Từ năm 1998 đến nay, đã xuất khẩu sang các nước Mỹ, Úc, Ấn Độ, Trung Đông, Châu Phi, Ba Lan, Đức, Trung Quốc và các nước ASEAN với tổng kim ngạch đạt 649,1 triệu USD. Thị trường nội địa chiếm 50% - 90% tùy chủng loại…

Tổng giám đốc Mai Kiều Liên cũng là người mở ra phong trào nuôi bò sữa trong nước, tạo lập các vùng nguyên liệu sữa vào đầu thập niên 1990. Vinamilk đã xây dựng ba trang trại bò ở Tuyên Quang, Thanh Hóa, Lâm Đồng, cùng hàng trăm trại bò của nông dân với hơn 107.000 con đang cung cấp 350 tấn sữa tươi/ ngày.

Chị nói: “Chúng tôi chấp nhận giảm lãi để khuyến khích, phát triển đàn bò sữa trong nước với sản lượng 20 triệu lít/ năm, chiếm 25% tổng nguyên liệu sản xuất. Phấn đấu đến 2010 sẽ đáp ứng được 50%, mức tăng trưởng trung bình đạt 25%”. Dù những tháng cuối năm 2008, “cơn bão” melamine trong sữa đã làm thị trường sữa bị ảnh hưởng nghiêm trọng, thế nhưng Vinamilk chẳng những củng cố được vị trí vốn có của mình, mà còn khởi sắc thêm…

Để làm nên điều kỳ diệu…

Chị Mai Kiều Liên sinh năm 1953 trong một gia đình tri thức: bố, mẹ chị đều là bác sĩ- Việt kiều ở Pháp về nước năm 1957 theo lời kêu gọi của Hồ Chủ Tịch. Năm 1970, sau khi trúng tuyển đại học, chị được cử đi Liên Xô học ngành công nghệ chế biến sữa và thịt ở Mát- xcơ-va. Năm 1976, chị về công tác tại công ty sữa Việt Nam (nay là công ty cổ phần Sữa Việt Nam - Vinamilk). Tại đây, chị trực tiếp tham gia vào từng quy trình chế biến, đề xuất những sáng kiến cải tiến kỹ thuật, chất lượng sản phẩm. Nhiệt tình của cô kỹ sư trẻ được đón nhận và đã thành công!

Năm 1977, chị được bầu làm bí thư Đoàn Thanh Niên. Là “cây sáng kiến”, chị vừa giúp dây chuyền chế biến của mình tăng năng suất, chất lượng, vừa tạo nên phong trào thi đua cải tiến sản xuất sôi nổi. Với nhiệt huyết và tài năng đó, năm 1980 - 1982, chị được điều về phòng kỹ thuật. Đây là giai đoạn công ty gặp rất nhiều khó khăn bởi tình trạng thiếu vốn, thiếu nguyên liệu. Năm 1983, chị được đề bạt chức vụ Phó tổng giàm đốc kiêm Phó chủ tịch công đoàn. Năm 1984, ở tuổi 31, chị đã là Phó tổng phụ trách kinh tế. Sau 8 năm cống hiến, năm 1992, chị được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc. Năm 1996. chị được bầu vào ban chấp hành Trung ương đảng Cộng Sản Việt Nam khóa VIII (1996 - 2001). Đó không chỉ vinh dự cho bản thân chị, mà còn là niềm tự hào của một tập thể được hun đúc qua nhiều năm thử thách.

Ở cương vị Phó tổng giám đốc, chị đã cùng tập thể lãnh đạo công ty liên kết với các công ty xuất nhập khẩu có ngoại tệ mạnh đổi hàng lấy ngoại tệ nhập nguyên liệu; thương thảo mua trực tiếp nguyên vật liệu từ các nhà sản xuất ở Ba Lan với giá rẻ hơn vài trăm USD/ tấn. Từ đó tổ chức phục hồi nhà máy sữa bột Dielac (tiếp quản từ 1975) với đội ngũ kỹ sư trong nước, tiết kiệm 2,5 triệu USD. Tính năng động của chị và quyết tâm cao của tập thể lãnh đạo và CBCVN giúp sản lượng tăng đáng kể; đời sống được cải thiện, tích lũy vốn lên 20 tỷ đồng…

Trong giai đoạn đất nước chuyển đổi từ cơ chế bao cấp sang cơ chế thị trường, trước nhứng thách thức, Vinamilk với sự dẫn dắt, điều hành của chị vẫn xác định được vị trí  của mình trong cuộc canh tranh khốc liệt để tồn tại và phát triển. Chị bồi hồi nhớ lại: “Nhờ có những năm tháng gian khổ ấy mà mình được tôi luyện, trưởng thành hơn, có nhiều hoài bão và niềm đam mê công việc hơn”.

Chị là người đặt nền móng đầu tiên cho việc sản xuất công nghiệp sữa chua, sữa tươi tiệt trùng, sữa bột dinh dưỡng cho trẻ em tại Việt Nam; Là tác giả và đồng tác giả của 90% sản phẩm sữa đang lưu hành trên thị trường. Thị phần nội địa chiếm 50- 90% tùy từng chủng loại; Vốn sở hữu chủ tăng 10 lần; Giá trị thương hiệu Vinamilk đạt gần 1 tỷ USD; thu nhập bình quân của người lao động tăng 28% (5,5 triệu đồng/ tháng). Nguồn vốn luôn được bảo toàn và phát triển không ngừng. Năm 2005, chị vinh dự được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh Hùng Lao Động thời kỳ đổi mới.

‘Sân sau” của Tổng giám đốc

Chị Liên cho biết: “Để có được hôm nay, với tôi là cả một quá trình vượt khó. Kinh doanh là nghề, và cũng là nghiệp. Bí quyết của tôi là làm sao huy động được cả “sân trước” và “sân sau” vì sự phát triển của Vinamilk. Gia đình, hơn ai hết, phải hiểu những cái mình cần vượt qua, và chia sẻ với một tình cảm ấm áp. Tôi rất kiên quyết, nhưng cũng dễ cảm thông. Phải tự điều chỉnh giữa lý trí và tình cảm mới có thể điều hành công việc”.

“Sân sau” của chị Liên chính là anh Nguyễn Hiệp, công tác tại Viện Khoa học VN, người bạn đồng môn từ thời cấp II. Anh chị có hai con, một trai, một gái đều tốt nghiệp Đại học, có việc làm ổn định. Chị cho biết, thành công trong việc nuôi dạy con và giữ gìn gia đình phần lớn lại là… công của anh, hậu phương vững chắc và an toàn của chị. Nếu sự quyết đoán và nhạy bén của chị giúp chị nhanh chóng nắm bắt cơ hội, giải quyết mọi khó khăn khhi phải đối mặt, thì sự uyên bác và điềm tĩnh của anh những lúc chị cần tham khảo ý kiến lại vừa gợi mở, vừa góp phần giúp chị chín chắn hơn. Bí quyết giữ gìn hạnh phúc của người phụ nữ bận rộn này chính là: “Vợ chồng phải luôn cần có nhau và luôn… biết sợ mất nhau!”

Giá trị thương hiệu 1 tỷ USD đối với ngành chế biến thực phẩm là rất lớn. Nhưng điều lớn hơn cả đối với Tổng giám đốc Mai Kiều Liên chính là trong gia đình, chị được chồng yêu, con quý. Còn ở công ty, mọi người đều khẳng định, họ làm việc cùng chị với tất cả sự say mê, thoải mái. Chị chân thành bộc bạch: “Vinamilk là gia đình thứ hai của tôi. Đối với cộng sự, bao giờ tôi cũng đặt niềm tin tuyệt đối. Khi đã giao việc thì giao toàn quyền xử lý, khuyến khích sáng tạo, và hỗ trợ giải quyết mọi khó khăn khi cần thiết”.