Các nhà khoa học đều tin rằng loài rùa Swinhoe, mai mềm, đã bị tuyệt chủng trong tự nhiên. Trên thế giới chỉ còn ba con được nuôi giữ, hai con ở vườn thú của Trung Quốc, và một con ở Hồ Hoàn Kiếm, thủ đô Hà Nội.
Tuy nhiên, gần đây, các nhà nghiên cứu Mỹ và Việt Nam đã tập trung tìm kiếm loài rùa nước ngọt lớn nhất thế giới này ở hồ ở phía tây Hà Nội, sau khi người dân địa phương thông báo họ nhìn thấy một con nổi lên trên mặt hồ. Vườn thú Cleveland và cơ quan nghiên cứu động vật học Cleveland của Mỹ là những đơn vị đã tài trợ cho cuộc tìm kiếm. Kết quả là họ đã chụp được ảnh con rùa. Được biết, loài rùa này có thể sống hơn 100 tuổi, nặng tới 135kg và dài tới 1m.
“Đây là phát hiện vô cùng quan trọng, bởi rùa Swinhoe là một trong những loài rùa có nguy cơ bị tuyệt chủng cao nhất thế giới”, Doug Hendrie, điều phối viên của Chương trình rùa châu Á, thuộc Vườn thú Cleveland, cho biết.
“Loài rùa này đối với người Việt Nam có một vị trí rất thiêng liêng, thần thánh, vì vậy phát hiện này có lẽ là một cơ hội để truyền thuyết xưa sống lại”, Hendrie nói.
Theo truyền thuyết, vào thế kỷ 15, lãnh đạo khởi nghĩa quân Lê Lợi đã dùng một thanh kiếm thần để đánh bại quân xâm lược từ phương Bắc và thành lập một triều đại mang tên ông. Một ngày, khi vua Lê Lợi đi thuyền trên Hồ Hoàn Kiếm, một con rùa xuất hiện lấy lại cây kiếm thần rồi lặn xuống đáy hồ, để giữ cho cây kiếm thần an toàn, phòng trường hợp đất nước phải đánh đuổi quân xâm lược một lần nữa.
Theo vườn thú Cleveland, họ đang cố gắng để đưa những con rùa đực và rùa cái từ Trung Quốc “gặp mặt” nhau để có thể sinh sản.